Technik cyberbezpieczeństwa i 10 innych nowych zawodów. Co zmienia się od września 2026?
Od mechaniki precyzyjnej, przez ogrodnictwo, po cyberbezpieczeństwo. Szkolnictwo branżowe aktualizuje mapę zawodów i podstaw programowych.
Szkolnictwo zawodowe ma pewien problem wizerunkowy: rynek pracy aktualizuje się szybciej niż szkolne skojarzenia.
Tymczasem od września mapa zawodów znowu się zmienia. Nowe rozporządzenie wprowadza możliwość kształcenia w jedenastu nowych zawodach należących do trzech branż.
Branża mechaniki precyzyjnej
- monter optoelektroniki,
- technik optoelektroniki,
- technik optyki okularowej.
Branża ogrodnicza
- agroogrodnik,
- asystent florystyczny,
- asystent ogrodniczy,
- ogrodnik terenów zieleni,
- technik aranżacji florystycznych,
- technik agroogrodnictwa,
- technik architektury krajobrazu i arborystyki.
Branża teleinformatyczna
Tu pojawia się zawód, który prawdopodobnie będzie przyciągał najwięcej uwagi: technik cyberbezpieczeństwa.
To dobry przykład tego, jak system edukacji próbuje dogonić rzeczywistość rynku pracy. Jeszcze niedawno cyberbezpieczeństwo funkcjonowało w szkolnych rozmowach głównie jako dodatkowa kompetencja. Teraz dostaje własny zawód.
Niektóre zawody znikają lub zmieniają miejsce
Wraz z nowymi pozycjami wykreślono część dotychczasowych zawodów, m.in. optyka-mechanika, technika optyka, ogrodnika, technika ogrodnika i technika architektury krajobrazu.
Mechanik precyzyjny otrzymał okres przejściowy – uruchomienie kształcenia w tym zawodzie jest jeszcze możliwe w latach szkolnych 2026/2027 i 2027/2028.
Kształcenie w zawodzie florysta zostało natomiast przeniesione ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia.
Nowe zawody to także nowe podstawy programowe
W czerwcu 2026 r. podpisano odrębne rozporządzenie dotyczące nowych i zmienionych podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Wchodzi ono w życie 1 września 2026 r.
To ważne, bo sama nazwa zawodu to dopiero szyld nad drzwiami. Podstawa programowa mówi, czego naprawdę ma się nauczyć uczeń, jakie kwalifikacje będą wyodrębnione i jakie umiejętności mają zostać osiągnięte.
Co to znaczy dla szkoły?
- dyrektorzy planujący ofertę kształcenia muszą korzystać z aktualnej klasyfikacji zawodów;
- doradcy zawodowi powinni zaktualizować materiały dla uczniów klas VIII;
- nauczyciele przedmiotów zawodowych muszą sprawdzać właściwe podstawy programowe;
- szkoły uruchamiające nowe kierunki powinny zweryfikować wyposażenie, kadry oraz wymagania organizacyjne;
- rodzicom i uczniom warto pokazywać nie tylko „nazwę kierunku”, ale także kwalifikacje i realne ścieżki dalszego rozwoju.
Mapa zawodów właśnie dostała aktualizację
Najlepszą analogią jest nawigacja. Można jechać według mapy sprzed kilku lat, tylko potem człowiek dziwi się, że droga kończy się na rondzie, którego nie było.
W doradztwie zawodowym jest podobnie. Jeżeli pokazujemy uczniowi ofertę szkół i zawodów, mapa musi być aktualna.
Zostań ze Zdrową Lekcją na dłużej
Na Facebooku, Instagramie i YouTube znajdziesz praktyczne materiały dla nauczycieli, informacje o zmianach w przepisach i pomysły, które da się przenieść z ekranu prosto do prawdziwej klasy.
Źródła i najważniejsze linki
- MEN – 11 nowych zawodów szkolnictwa branżowego
- Zintegrowany System Kwalifikacji – omówienie zmian
- MEN – nowe i zmienione podstawy programowe kształcenia w zawodach
W artykule korzystam przede wszystkim z opublikowanych aktów prawnych oraz materiałów instytucji publicznych. Przy przepisach, które pozostają na etapie projektu, zaznaczam to wprost.