Wymagania edukacyjne z edukacji zdrowotnej powinny jasno pokazywać uczniowi, jakiej wiedzy i jakich umiejętności potrzebuje, aby otrzymać poszczególne oceny klasyfikacyjne. Nie są jednak gotową tabelą narzuconą wszystkim szkołom przez ministerstwo. Formułuje je nauczyciel, opierając się na podstawie programowej, realizowanym programie nauczania oraz zasadach oceniania określonych w statucie szkoły.
Najważniejsza odpowiedź
Zgodnie z art. 44b ust. 6 i 8 ustawy o systemie oświaty wymagania edukacyjne formułują nauczyciele. Muszą one wynikać z programu nauczania realizowanego przez danego nauczyciela i określać, co jest potrzebne do otrzymania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych.
Na dzień aktualizacji artykułu nie obowiązuje jeden ogólnopolski dokument określający identyczne wymagania na ocenę dopuszczającą, dostateczną, dobrą, bardzo dobrą i celującą we wszystkich szkołach.
W tym artykule
Czym są wymagania edukacyjne z edukacji zdrowotnej?
Wymagania edukacyjne opisują poziom wiedzy i umiejętności, który uczeń powinien osiągnąć, aby otrzymać określoną ocenę klasyfikacyjną. Nie powinny być zbiorem kar, limitów nieprzygotowań ani technicznych zasad poprawiania sprawdzianów. Te elementy należą raczej do sposobów sprawdzania osiągnięć oraz szkolnych zasad oceniania.
Wymagania odpowiadają przede wszystkim na pytanie: co uczeń powinien wiedzieć, rozumieć i potrafić na daną ocenę?
W przypadku edukacji zdrowotnej nie wystarczy sprawdzać wyłącznie pamięciowego odtwarzania definicji. Podstawa programowa obejmuje również analizowanie informacji, rozpoznawanie zagrożeń, podejmowanie odpowiedzialnych decyzji, wykonywanie zadań praktycznych, korzystanie z wiarygodnych źródeł oraz stosowanie wiedzy w codziennych sytuacjach.
Co mówi prawo?
Art. 44b ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że ocenianie wewnątrzszkolne obejmuje formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych niezbędnych do otrzymania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych.
Art. 44b ust. 8 zobowiązuje nauczycieli do poinformowania uczniów i rodziców o wymaganiach, sposobach sprawdzania osiągnięć oraz warunkach uzyskania oceny wyższej niż przewidywana.
Podstawa programowa, program nauczania i wymagania edukacyjne – czym się różnią?
| Dokument | Co określa? | Kto odpowiada? |
|---|---|---|
| Podstawa programowa | Obowiązkowe cele i efekty, które muszą zostać osiągnięte w określonym etapie edukacyjnym. | Minister Edukacji. |
| Program nauczania | Sposób uporządkowania i realizacji podstawy programowej, w tym rozłożenie treści w czasie. | Autor programu oraz nauczyciel realizujący program. |
| Wymagania edukacyjne | Wiadomości i umiejętności potrzebne do otrzymania poszczególnych ocen klasyfikacyjnych. | Nauczyciel lub wspólnie nauczyciele realizujący ten sam program. |
| Sposoby sprawdzania osiągnięć | Formy, za pomocą których nauczyciel sprawdza osiągnięcia: zadania, projekty, wypowiedzi, prace pisemne lub praktyczne. | Nauczyciel w granicach statutu szkoły. |
| Statut szkoły | Szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego. | Szkoła zgodnie z ustawową procedurą uchwalania statutu. |
Więcej o relacji pomiędzy podstawą programową a programem przeczytasz w artykule Program nauczania edukacji zdrowotnej w klasach IV–VIII .
Kto ustala wymagania edukacyjne?
Ustawa posługuje się sformułowaniem „formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych”. Oznacza to, że odpowiedzialność nie zostaje przeniesiona wyłącznie na dyrektora, wydawnictwo ani ministerstwo.
Nauczyciele tego samego przedmiotu mogą przygotować wspólny dokument, szczególnie gdy realizują ten sam program nauczania. Takie rozwiązanie ułatwia zachowanie spójności, nie odbiera jednak nauczycielowi obowiązku sprawdzenia, czy wymagania odpowiadają rzeczywiście realizowanemu programowi, klasie i szkolnemu statutowi.
Czy dyrektor może nakazać wszystkim nauczycielom stosowanie jednego dokumentu?
Dyrektor może dążyć do uporządkowania dokumentacji i wspólnego standardu, jednak nie powinien zastępować nauczycieli w ustawowym obowiązku formułowania wymagań wynikających z realizowanych przez nich programów.
Wspólny dokument jest uzasadniony, gdy nauczyciele realizują ten sam program i uzgodnili wspólne wymagania. Jeżeli programy lub rozkłady treści są różne, identyczna tabela może nie odpowiadać rzeczywistemu przebiegowi nauczania.
Czy MEN przygotowało jednolite wymagania edukacyjne dla wszystkich szkół?
Na dzień 26 lipca 2026 roku nie obowiązuje ogólnopolski dokument określający jednolite wymagania na oceny 1–6 z edukacji zdrowotnej. Ministerstwo określa podstawę programową, lecz podstawa nie jest tym samym co wymagania klasyfikacyjne na poszczególne stopnie.
Reforma systemu edukacji zakłada bardziej precyzyjne opisywanie efektów uczenia się oraz rozwijanie informacji zwrotnej, nie oznacza to jednak automatycznego wprowadzenia jednej tabeli ocen dla każdego nauczyciela w Polsce.
Ważne rozróżnienie
Wspólna podstawa programowa ujednolica zakres obowiązkowych efektów kształcenia. Nie ujednolica automatycznie metod pracy, liczby ocen bieżących, wag, sposobów poprawiania ani szczegółowych progów stosowanych przez każdą szkołę.
Problem różnic między nauczycielami szerzej omawiamy w powiązanym artykule: Czy szkoła może ujednolicić zasady oceniania?
Co powinny zawierać wymagania edukacyjne z edukacji zdrowotnej?
Dobry dokument powinien zawierać:
- nazwę przedmiotu, typ szkoły, klasę lub rok realizacji;
- wskazanie programu nauczania, z którego wynikają wymagania;
- wymagania na poszczególne oceny klasyfikacyjne;
- odniesienie do wiedzy, umiejętności i praktycznego zastosowania wiadomości;
- jasne określenie, jakie osiągnięcia są wymagane na ocenę dopuszczającą, dostateczną, dobrą, bardzo dobrą i celującą;
- opis osiągnięć odpowiadających ocenie niedostatecznej;
- zapisy dotyczące dostosowania wymagań do potrzeb ucznia;
- informację, że ocenianie odbywa się zgodnie ze statutem szkoły;
- odrębnie przedstawione sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych.
Praktyczna wskazówka
Wymagania najlepiej formułować czasownikami opisującymi działanie ucznia: wyjaśnia, rozpoznaje, porównuje, uzasadnia, analizuje, planuje, stosuje, ocenia wiarygodność źródła. Sformułowania „zna temat bardzo dobrze” albo „jest aktywny” są zbyt nieprecyzyjne.
Co można, a czego nie powinno się oceniać na edukacji zdrowotnej?
Ocenianie osiągnięć edukacyjnych polega na rozpoznawaniu poziomu i postępów ucznia w opanowaniu wiadomości i umiejętności. Z tego powodu wymagania edukacyjne z edukacji zdrowotnej powinny odnosić się do efektów uczenia się, a nie do prywatnego życia ucznia.
| Może podlegać ocenie | Nie powinno podlegać ocenie |
|---|---|
| Znajomość zasad profilaktyki i bezpieczeństwa. | Stan zdrowia ucznia. |
| Umiejętność analizy informacji zdrowotnej. | Masa ciała, wygląd lub sprawność fizyczna. |
| Rozwiązanie sytuacji problemowej. | Sytuacja rodzinna i osobiste doświadczenia. |
| Uzasadnienie odpowiedzi przy użyciu faktów. | Poglądy, światopogląd lub prywatne przekonania ucznia. |
| Wykonanie zadania praktycznego lub projektu. | Gotowość do ujawniania informacji intymnych. |
| Umiejętność korzystania z wiarygodnych źródeł. | Fakt korzystania z pomocy psychologa, lekarza lub terapeuty. |
Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w artykule Ocenianie na edukacji zdrowotnej – czy warto i jak robić to mądrze?
Dostosowanie wymagań edukacyjnych
Art. 44c ustawy o systemie oświaty zobowiązuje nauczyciela do indywidualizacji pracy oraz dostosowania wymagań w przypadkach określonych w przepisach wykonawczych.
§ 2 rozporządzenia w sprawie oceniania wskazuje między innymi uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, opinię poradni, a także uczniów objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną na podstawie rozpoznania dokonanego przez nauczycieli i specjalistów.
Czy dostosowanie oznacza obniżenie wymagań?
Nie zawsze. Dostosowanie może dotyczyć sposobu przekazywania poleceń, czasu pracy, formy odpowiedzi, organizacji zadania, ograniczenia bodźców, podziału materiału na etapy lub możliwości korzystania z pomocy wizualnych.
Nauczyciel powinien umożliwić uczniowi wykazanie rzeczywistych osiągnięć w sposób odpowiedni do jego potrzeb, nie rezygnując automatycznie z obowiązkowych efektów podstawy programowej.
Bezpłatny przykład dokumentu: dostosowanie wymagań edukacyjnych dla ucznia ze spektrum autyzmu .
Wymagania edukacyjne – pytania z praktyki szkoły
Czy nauczyciel może skopiować wymagania z internetu?
Może korzystać z gotowego wzoru, jednak powinien sprawdzić jego zgodność z aktualną podstawą, swoim programem, klasą oraz statutem szkoły. Wymagania zaczerpnięte z innego programu nie stają się automatycznie prawidłowe tylko dlatego, że dotyczą tego samego przedmiotu.
Czy rodzic może poprosić o udostępnienie wymagań?
Tak. Nauczyciel ma obowiązek poinformować rodziców o wymaganiach na początku roku. Oceny są jawne, nauczyciel uzasadnia je zgodnie ze statutem, a sprawdzone prace i dokumentacja dotycząca oceniania są udostępniane na zasadach określonych w przepisach i statucie szkoły.
Czy wymagania muszą być inne dla każdej klasy?
Powinny odpowiadać treściom realizowanym w konkretnej klasie lub roku nauczania. Jeżeli podstawa programowa opisuje wspólny blok kilku klas, nauczyciel albo autor programu musi najpierw logicznie rozłożyć materiał pomiędzy roczniki.
Najczęściej zadawane pytania
Kto przygotowuje wymagania edukacyjne?
Nauczyciel lub wspólnie nauczyciele realizujący dany program nauczania.
Czy MEN ustala wymagania na oceny 1–6?
Nie. MEN określa podstawę programową, natomiast wymagania klasyfikacyjne wynikające z realizowanego programu formułują nauczyciele.
Czy wymagania edukacyjne są obowiązkowe?
Tak. Ich formułowanie oraz przekazanie uczniom i rodzicom wynika z art. 44b ustawy o systemie oświaty.
Czy wymagania i zasady oceniania to to samo?
Nie. Wymagania określają oczekiwane osiągnięcia na poszczególne oceny, a zasady oceniania opisują procedury i sposoby sprawdzania tych osiągnięć.
Czy wymagania muszą obejmować ocenę niedostateczną?
Dokument powinien jasno wskazywać, kiedy uczeń nie spełnia wymagań koniecznych do uzyskania oceny pozytywnej.
Czy można stosować jeden dokument w całej szkole?
Tak, gdy nauczyciele realizują ten sam program i wspólnie przyjęli wymagania. Dokument musi jednak odpowiadać rzeczywistemu programowi oraz statutowi.
Czy aktywność może być wymaganiem?
Można oceniać konkretne osiągnięcia wykazane podczas aktywności. Nie powinno się natomiast uzależniać oceny wyłącznie od częstotliwości zabierania głosu.
Czy uczeń musi opowiadać o swoim zdrowiu?
Nie. Osobiste informacje o zdrowiu, rodzinie i doświadczeniach ucznia nie powinny stanowić warunku otrzymania oceny.
Czy gotowe wymagania można dostosować?
Tak. Edytowalny wzór powinien zostać dopasowany do programu, statutu, organizacji szkoły oraz potrzeb uczniów.
Gotowe wymagania edukacyjne i zasady oceniania
Kompletna dokumentacja nauczyciela
Zobacz wszystkie wymagania edukacyjne, zasady oceniania, dostosowania i materiały organizacyjne dostępne na zdrowalekcja.pl.
Zobacz dokumentacjęPodstawa prawna
Stan prawny sprawdzony na dzień: 26 lipca 2026 r.
Wersja artykułu: 1.0
Artykuł zostanie zaktualizowany, jeżeli zmienią się przepisy dotyczące oceniania albo pojawią się oficjalne, ogólnopolskie standardy wymagań edukacyjnych.