Nowa podstawa programowa od 1 września 2026. Spokojnie – nie obejmie wszystkich klas

Nowe rozporządzenie wchodzi 1 września, ale reforma idzie rocznikami. Wyjaśniamy, kogo obejmuje pierwsza fala i czego nauczyciel nie powinien wdrażać „na zapas”.

Informacja o nowej podstawie programowej działa pod koniec sierpnia jak komunikat „jutro przeprowadzka”. Człowiek odruchowo rozgląda się za kartonami.

Tymczasem reforma została zaplanowana etapowo. 1 września 2026 r. rzeczywiście wchodzi w życie nowe rozporządzenie dotyczące wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w szkole podstawowej, ale nowa podstawa nie obejmie od razu wszystkich klas.

Które klasy zaczynają 1 września 2026?

W szkole podstawowej pierwszy rok reformy obejmuje klasy I oraz IV. Następne roczniki będą dołączały w kolejnych latach.

W przedszkolach nowa podstawa obejmuje wszystkie dzieci od początku roku szkolnego 2026/2027. Nowe rozwiązania obejmują również podstawę dla uczniów szkoły podstawowej z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

To oznacza, że szkoła przez pewien czas będzie funkcjonowała jak dworzec z dwoma rozkładami jazdy. Oba są prawidłowe — trzeba tylko wiedzieć, z którego peronu odjeżdża dana klasa.

Co zmienia się w sposobie myślenia o podstawie?

Nowa podstawa mocniej eksponuje kompetencje fundamentalne: językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe. Obok nich pojawiają się kompetencje przekrojowe, m.in. współpraca, rozwiązywanie problemów, krytyczne i kreatywne myślenie, dbanie o siebie oraz kierowanie sobą.

To ważne przesunięcie. Uczeń nie ma być pendrivem, na którym na chwilę zapisujemy wiadomości przed sprawdzianem. Wiedza ma pracować.

Wymagania do wyboru

W części przedmiotów przewidziano wymagania do wyboru. Nauczyciel decyduje, które z nich realizuje. Ich rolą jest poszerzanie i wzbogacanie treści, a nie dokładanie uczniowi kolejnej listy zagadnień do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty.

MEN wskazuje wprost, że wymagania do wyboru nie będą obowiązywały na egzaminie ósmoklasisty.

Doświadczenia edukacyjne i moduły

Nowością są doświadczenia edukacyjne, czyli praktyczne sytuacje, w których uczeń rozwija kompetencje poprzez działanie. W podstawie wskazano także sześć modułów interdyscyplinarnych: bezpieczeństwo i obrona, medialny, filozoficzny, ekonomiczno-finansowy, klimatyczny oraz kultura.

A edukacja zdrowotna?

Tu pojawia się ważny wyjątek od prostego schematu „nowa podstawa tylko w I i IV”. MEN wskazało, że podstawa edukacji zdrowotnej i wychowania fizycznego w nowym rozporządzeniu pozostała zgodna z regulacjami obowiązującymi wcześniej, a w 2026 r. wydano też odrębne zmiany dotyczące edukacji zdrowotnej.

Jeżeli przygotowujesz dokumentację właśnie do tego przedmiotu, najlepiej korzystać z osobnego centrum materiałów i przepisów: Edukacja zdrowotna – materiały, przepisy i wsparcie dla nauczycieli.

Największy błąd? Wdrożyć reformę „na zapas”

Nowa podstawa jest duża, więc naturalna jest pokusa, żeby jednym ruchem przebudować wszystko. Ale w prawie szkolnym gorliwość nie zastępuje przepisu przejściowego.

Najpierw rocznik. Potem właściwa podstawa. Dopiero potem program, rozkład i lekcja.

Zostań ze Zdrową Lekcją na dłużej

Na Facebooku, Instagramie i YouTube znajdziesz praktyczne materiały dla nauczycieli, informacje o zmianach w przepisach i pomysły, które da się przenieść z ekranu prosto do prawdziwej klasy.