Orzeczenia i opinie z PPP po nowemu. Co zmienia się dla szkoły od 1 września 2026?
Nie wszystkie zmiany zaczynają się tego samego dnia. Rozporządzenie działa już od kwietnia, ale część kluczowych przepisów rusza dokładnie 1 września.
Nowe rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii zostało podpisane 2 marca 2026 r. i zasadniczo obowiązuje od 14 kwietnia. Jednak kilka bardzo ważnych zmian zaczyna działać właśnie 1 września 2026 r.
To dlatego w sierpniu temat wraca ze zdwojoną siłą.
Ocena funkcjonowania przed wydaniem orzeczenia
Od września przepisy przewidują przeprowadzanie oceny funkcjonowania dziecka lub ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę w związku z procesem diagnostycznym poprzedzającym wydanie orzeczenia.
To nie jest drobny dodatek do dokumentacji. Szkoła staje się formalnie ważniejszym źródłem informacji o tym, jak dziecko działa w swoim codziennym środowisku.
Poradnia właściwa terenowo
Od 1 września orzeczenia i opinie dotyczące m.in. dzieci i uczniów niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, mają być wydawane przez poradnie właściwe ze względu na teren działania.
Mogą nadal funkcjonować poradnie specjalistyczne, ale organ prowadzący musi określić teren ich działalności.
Przekazywanie orzeczenia do szkoły
Nowe przepisy przewidują przekazywanie orzeczeń do jednostek systemu oświaty, do których uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice wyrażają na to zgodę przy składaniu wniosku o orzeczenie. Ministerstwo wskazuje, że brak zgody skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
Zmieniają się także elementy procedury
W nowych regulacjach znajdziemy m.in. wzmocnienie roli zespołu orzekającego, określenie standardów diagnozy, wymóg korzystania z narzędzi opartych na dowodach naukowych oraz uproszczenie wzorów orzeczeń i opinii.
Wydłużono też termin na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia przez kuratora oświaty – z 14 do 21 dni.
Co powinna zrobić szkoła przed wrześniem?
- sprawdzić, kto koordynuje przygotowywanie informacji dla poradni;
- ustalić, jak zbierane są obserwacje nauczycieli;
- oddzielać opis faktów od ocen i etykiet;
- upewnić się, że osoby przygotowujące dokumentację korzystają z aktualnego rozporządzenia;
- przekazać wychowawcom i specjalistom informację o zmianach obowiązujących od 1 września.
„Uczeń jest trudny” nie jest informacją dla poradni
Nowe przepisy są dobrym momentem, żeby uporządkować język szkolnych opinii.
„Nie uważa”, „jest leniwy”, „jest konfliktowy”, „nie chce współpracować” – takie zdania brzmią konkretnie, ale niewiele mówią o funkcjonowaniu.
Znacznie więcej wnosi opis sytuacji: kiedy trudność się pojawia, jak długo trwa, co ją poprzedza, co pomaga i w jakich warunkach uczeń radzi sobie dobrze.
Dokument dla poradni nie powinien być aktem oskarżenia ani laurką. Powinien być mapą codziennego funkcjonowania dziecka.
Źródła i najważniejsze linki
- Dziennik Ustaw 2026 poz. 428 – pełny akt
- MEN – omówienie zmian w orzeczeniach i opiniach
- ISAP – opis aktu prawnego
W artykule korzystam przede wszystkim z opublikowanych aktów prawnych oraz materiałów instytucji publicznych. Przy przepisach, które pozostają na etapie projektu, zaznaczam to wprost.
