Program nauczania edukacji zdrowotnej po zmianach 2026. Czy szkoła potrzebuje dwóch programów?

Od czego zaczyna się problem?

W roku szkolnym 2025/2026 edukacja zdrowotna funkcjonowała jako jeden przedmiot. Przykładowe programy udostępnione przez Ministerstwo Edukacji i Ośrodek Rozwoju Edukacji zawierały również dział poświęcony zdrowiu seksualnemu.

Dotyczyło to zarówno programu dla klas IV–VIII szkoły podstawowej, jak i programu przeznaczonego dla liceum, technikum oraz branżowej szkoły I stopnia. Autorką obu opracowań była Daniela Bartosiak.

Od 1 września 2026 roku zmienia się jednak konstrukcja przedmiotu. W podstawach programowych pojawiają się osobno:

Dwa przedmioty, ale treści nie dzielą się jedną prostą kreską

Rozporządzenie z 17 lipca 2026 roku wskazuje, że treści dotyczące seksualności, rodzicielstwa, rodziny, życia prenatalnego i świadomej prokreacji są realizowane zarówno w ramach edukacji zdrowotnej, jak i podczas zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”.

Nie można więc przyjąć prostego założenia, że każda treść związana z dojrzewaniem, relacjami, ciążą albo rodzicielstwem została automatycznie usunięta z obowiązkowej edukacji zdrowotnej.

O przypisaniu danego wymagania decyduje jego miejsce w aktualnej podstawie programowej. Nauczyciel musi zatem porównać treści obu przedmiotów i jednoznacznie ustalić:

• które wymagania realizuje w ramach obowiązkowej edukacji zdrowotnej;
• które wymagania należą do nieobowiązkowego zdrowia seksualnego;
• które osiągnięcia ucznia mogą być oceniane;
• które treści nie mogą wpływać na ocenę z edukacji zdrowotnej;
• jakie materiały zostaną pokazane rodzicom przed zajęciami nieobowiązkowymi.

Pełne podstawy można sprawdzić w oficjalnych aktach:

Dz.U. 2026 poz. 958 – szkoła podstawowa Dz.U. 2026 poz. 947 – liceum i technikum Dz.U. 2026 poz. 966 – organizacja zdrowia seksualnego

Czy program z 2025 roku nadal wystarczy?

Na dzień 26 lipca 2026 roku na stronie MEN nadal dostępne są dwa przykładowe programy przygotowane w 2025 roku:

• program dla klas IV–VIII szkoły podstawowej;
• program dla branżowej szkoły I stopnia, liceum ogólnokształcącego i technikum.

Oba programy powstały dla wcześniejszego modelu edukacji zdrowotnej. Zawierają rozbudowane działy dotyczące zdrowia seksualnego. Nie były więc projektowane jako dwa odrębne programy dla dwóch osobnych przedmiotów.

Nie wystarczy wykreślić jednego nagłówka. Należy sprawdzić każde wymaganie, rozłożenie treści między klasy, zasady oceniania oraz zgodność z podstawą obowiązującą od 1 września 2026 roku.

Sam program MEN został określony jako program przykładowy. Szkoła nie jest zobowiązana do przyjęcia go bez zmian. Nauczyciel może go wybrać, zmodyfikować albo opracować własny program.

Więcej o podziale wymagań między poszczególne klasy przeczytasz w artykule: Program nauczania edukacji zdrowotnej w klasach IV–VIII – swoboda czy dodatkowy obowiązek nauczyciela?

Czy szkoła potrzebuje dwóch programów nauczania?

Mogą to być dwa osobne dokumenty. Można również przygotować jeden większy plik, ale powinien on zawierać dwie wyraźnie oddzielone części, z osobnymi:

• nazwami przedmiotów;
• podstawami prawnymi;
• celami kształcenia;
• treściami i wymaganiami;
• rozkładem godzin;
• warunkami realizacji;
• zasadami uczestnictwa;
• informacją o ocenianiu albo jego braku.

Czy zmieniony program trzeba ponownie opiniować?

Ustawa o systemie oświaty nie zawiera zdania, zgodnie z którym każda, nawet najmniejsza zmiana programu wymaga ponownego opiniowania.

Nie znajdziemy w niej również osobnego przepisu odnoszącego się wyłącznie do aktualizacji programu edukacji zdrowotnej w 2026 roku.

Artykuł 22a wskazuje jednak, że rada pedagogiczna opiniuje program przedstawiony przez nauczyciela, a dyrektor dopuszcza ten program do użytku w danej szkole.

Jeżeli szkoła zmienia jedynie numer strony, literówkę albo sposób formatowania, trudno mówić o nowym programie. Tutaj jednak zmiany mogą dotyczyć:

• zakresu obowiązkowego przedmiotu;
• podziału treści między dwa przedmioty;
• podstawy prawnej;
• liczby i układu godzin;
• zasad uczestnictwa;
• możliwości wystawiania ocen;
• treści przedstawianych rodzicom.

Więcej o tym, jak wymagania edukacyjne łączą się z programem nauczania, przeczytasz tutaj: Wymagania edukacyjne z edukacji zdrowotnej – kto je ustala i co powinny zawierać?

A co z programem „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”?

W przypadku zdrowia seksualnego trudno mówić jedynie o poprawieniu starego programu. Od września 2026 roku są to osobno nazwane zajęcia edukacyjne, z własnymi wymaganiami i odmiennymi zasadami organizacji.

Rozporządzenie z 17 lipca 2026 roku wymaga, aby nie później niż miesiąc przed zajęciami nauczyciel i wychowawca przeprowadzili spotkanie informacyjne.

Podczas spotkania należy przedstawić między innymi:

• termin realizacji zajęć;
• cele i treści realizowanego programu nauczania;
• podręczniki;
• materiały edukacyjne i ćwiczeniowe;
• stosowane środki dydaktyczne.

Samo odczytanie fragmentu podstawy programowej nie zastępuje programu nauczania. Podstawa określa wymagania państwa. Program pokazuje, jak nauczyciel zamierza te wymagania zrealizować w konkretnej szkole i w bardzo ograniczonej liczbie godzin.

W klasach IV–VI szkoły podstawowej przewidziano jedną godzinę rocznie. W klasach VII–VIII są to dwie godziny rocznie. W szkołach ponadpodstawowych przewidziano trzy godziny w każdej z dwóch wybranych klas.

Program zdrowia seksualnego musi więc być bardzo precyzyjny. Nie może być mechanicznym wyciągiem kilkudziesięciu stron ze starego programu.

Zasady rezygnacji i organizacji spotkania informacyjnego zostały szerzej omówione w artykule: Rezygnacja z zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” .

Czy oba programy trzeba przyjąć przed 1 września?

Nie ma przepisu ustanawiającego dla wszystkich programów jeden termin: „najpóźniej do 31 sierpnia”.

Program powinien być jednak dopuszczony przed rozpoczęciem jego realizacji. Termin będzie więc zależał od rodzaju zajęć.

Jeżeli szkoła planuje zajęcia dotyczące zdrowia seksualnego dopiero w drugim półroczu, procedura może zostać przeprowadzona później. Trzeba jednak zachować co najmniej miesięczny odstęp między spotkaniem informacyjnym a rozpoczęciem zajęć.

Co powinien sprawdzić dyrektor przed rozpoczęciem zajęć?

Co na dziś pozostaje niejasne?

Przepisy wyraźnie tworzą dwa przedmioty. Wskazują również, że podczas spotkania z rodzicami należy przedstawić cele i treści realizowanego programu.

Nie odpowiadają jednak jednym prostym zdaniem na wszystkie pytania organizacyjne:

• czy szkoła powinna przyjąć dwa całkowicie osobne dokumenty;
• czy wystarczy jeden dokument z dwiema wyodrębnionymi częściami;
• jak formalnie opisać aktualizację programu przyjętego w 2025 roku;
• czy MEN opublikuje nowe, gotowe programy dopasowane do zmian z lipca 2026 roku;
• jak szkoła ma rozliczyć treści, które częściowo pozostają w obowiązkowym przedmiocie.

Na dzień 26 lipca 2026 roku publiczna strona MEN nadal prezentuje programy opracowane w 2025 roku dla wcześniejszej konstrukcji edukacji zdrowotnej. Nie wskazuje osobnego, modelowego programu nowego przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”.

To nie jest wyłącznie problem formalny. Od odpowiedzi zależy, czego nauczyciel będzie uczył, co będzie oceniał, co pokaże rodzicom i na jakiej podstawie uczeń będzie uczestniczył w zajęciach.

Być może właśnie teraz potrzebny jest jednoznaczny komunikat Ministerstwa Edukacji: czy szkoły powinny przed rozpoczęciem roku ponownie opiniować zmodyfikowany program obowiązkowej edukacji zdrowotnej oraz osobno dopuścić program zdrowia seksualnego?

Do czasu wydania takiego stanowiska najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje wyraźne rozdzielenie programów, ponowne przeprowadzenie procedury dla zmienionej edukacji zdrowotnej i pierwsze dopuszczenie programu nowego przedmiotu.

Najczęstsze pytania