Osiem rzeczy, na które MEN będzie patrzeć w roku szkolnym 2026/2027
Kompas Jutra, zdrowie, AI, przemoc rówieśnicza, ocena funkcjonalna i doradztwo zawodowe. Co oznaczają kierunki polityki oświatowej i czego – wbrew obiegowym opiniom – nie oznaczają?
Co roku pojawia się dokument, który dyrektorzy znają dobrze, a wielu nauczycieli traktuje trochę jak szkolną prognozę pogody: „dobrze wiedzieć, ale zobaczymy, co z tego będzie”.
Chodzi o podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa.
Na rok szkolny 2026/2027 Ministerstwo Edukacji wskazało osiem priorytetów.
1. Wdrażanie Reformy26. Kompas Jutra
Pierwszy kierunek dotyczy wspierania przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. To logiczne: właśnie rozpoczyna się pierwszy rok nowej podstawy w przedszkolach oraz klasach I i IV szkoły podstawowej.
2. Odporność społeczna i bezpieczeństwo
MEN wskazuje kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych.
W tym samym kierunku idą nowe rozwiązania dotyczące godzin wychowawczych poświęconych bezpiecznemu zachowaniu w sytuacjach zagrożenia.
3. Edukacja zdrowotna
Trzeci priorytet obejmuje promowanie zdrowego stylu życia, aktywności ruchowej, odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych oraz udzielania pierwszej pomocy.
Na Zdrowej Lekcji cały dział poświęcony dokumentacji i materiałom znajduje się tutaj: Edukacja zdrowotna – materiały, przepisy i wsparcie.
4. Higiena cyfrowa, internet i sztuczna inteligencja
MEN mówi o aktywności offline, krytycznym myśleniu, bezpiecznym poruszaniu się w sieci, odpowiedzialnym korzystaniu ze sztucznej inteligencji oraz zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
Ten priorytet warto zestawić z nowymi przepisami dotyczącymi telefonów w szkołach podstawowych. Pisałam o nich szerzej w tekście „Zabierzmy im telefony. I co dalej?”.
5. Ocena funkcjonowania ucznia i współpraca z rodzicami
Piąty kierunek dotyczy rozpoznawania potrzeb dzieci i młodzieży z wykorzystaniem oceny funkcjonowania w środowisku przedszkolnym i szkolnym oraz współpracy z rodzicami.
To nie przypadek, że temat trafia do priorytetów właśnie teraz – od 1 września zaczyna obowiązywać część nowych przepisów dotyczących oceny funkcjonowania w procesie poprzedzającym wydanie orzeczenia.
6. Zdrowie psychiczne, przemoc i uzależnienia behawioralne
MEN wskazuje profilaktykę uzależnień behawioralnych, przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej, wspieranie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz pomoc w kryzysach.
To kierunek, który obejmuje nie tylko pedagoga i psychologa. Dotyka wychowawcy, nauczyciela przedmiotu, dyrektora i całej kultury szkoły.
7. Doradztwo zawodowe
Siódmy priorytet dotyczy podejmowania świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, promocji kształcenia zawodowego oraz nowej oferty przygotowanej we współpracy z branżami.
Jest to szczególnie istotne w roku, w którym do systemu wchodzi 11 nowych zawodów szkolnictwa branżowego.
8. Interdyscyplinarność, projekty i informacja zwrotna
Ostatni kierunek obejmuje wspieranie ciekawości i aktywności poznawczej poprzez kształcenie interdyscyplinarne, pracę projektową, ocenianie kształtujące i informację zwrotną.
Widzimy więc wyraźnie, że kierunki nie są oderwane od Reformy26. Są jak reflektory ustawione nad tymi częściami sceny, na które system chce w tym roku patrzeć szczególnie uważnie.
Czy nauczyciel musi „realizować 8 kierunków”?
Nie w takim sensie, w jakim realizuje podstawę programową.
W odpowiedzi udzielonej w czerwcu 2026 r. Ministerstwo wyjaśniło wprost, że kierunki polityki oświatowej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i same w sobie nie nakładają nowych obowiązków prawnych na szkoły. Służą ukierunkowaniu działań systemu, nadzoru pedagogicznego, szkół i placówek.
Po co więc nauczycielowi ten dokument?
Bo pomaga zrozumieć kontekst roku szkolnego.
Dyrektor wykorzysta go przy planowaniu nadzoru i pracy szkoły. Zespoły nauczycielskie mogą się do niego odwoływać przy planowaniu działań wychowawczych, profilaktycznych czy szkoleniowych.
A pojedynczy nauczyciel może dzięki niemu szybciej zrozumieć, dlaczego w tym roku tak często będzie słyszał o AI, zdrowiu, ocenie funkcjonalnej, projektach, bezpieczeństwie i informacji zwrotnej.
Źródła i najważniejsze linki
- MEN – podstawowe kierunki polityki oświatowej 2026/2027
- MEN – nadzór pedagogiczny
- Sejm – odpowiedź MEN o znaczeniu kierunków polityki oświatowej
- Zdrowa Lekcja – centrum edukacji zdrowotnej
- Zdrowa Lekcja – telefony w szkołach podstawowych
W artykule korzystam przede wszystkim z opublikowanych aktów prawnych oraz materiałów instytucji publicznych. Przy przepisach, które pozostają na etapie projektu, zaznaczam to wprost.
